Gởi : BS Hồ Hữu Đại
TẠ LỖI
Hãy cho ta tạ lỗi cùng em
Nghe ngoài hiên nắng đổ bên thềm
Có bước chân ai về rất nhẹ
Mơ hồ trong nỗi nhớ không tên
Hãy cho ta tạ lỗi cùng em
Bởi yêu thương, tim cũng yếu mềm
Hồn cũng vội vàng như mới lớn
Suốt đời mong đợi cánh môi sen
Hãy cho anh tạ lỗi lần này
Để anh tỉnh lại giữa cơn say
Để em còn đó như con gái
Và để cho tình, hương thoảng bay
Ta ước mơ có một lần say
Em nằm lã mộng ở trên tay
Thời gian ngừng lại trong câu hát
Theo gió mơ hồ ru nắng phai
Có những đêm dài ôm chén rượu
Hồn nghiêng, độc ẩm với cây đàn
Có tiếng em cười trong tiếng hát
Một chút tơ sầu vương mênh mang
Ta ru hồn xuống giấc mơ hoa
Biết trăm năm là chuyện phôi pha
Chỉ xin gởi tiếng đàn theo gió
Về đến phương nào em với ta
Hãy cho ta tạ lỗi cùng em
Nghe ngoài hiên nắng đổ bên thềm
Có bước chân ai về rất nhẹ
Mơ hồ trong nỗi nhớ không tên
Hãy cho ta tạ lỗi cùng em
Bởi yêu thương, tim cũng yếu mềm
Hồn cũng vội vàng như mới lớn
Suốt đời mong đợi cánh môi sen
Hãy cho anh tạ lỗi lần này
Để anh tỉnh lại giữa cơn say
Để em còn đó như con gái
Và để cho tình, hương thoảng bay
Ta ước mơ có một lần say
Em nằm lã mộng ở trên tay
Thời gian ngừng lại trong câu hát
Theo gió mơ hồ ru nắng phai
Có những đêm dài ôm chén rượu
Hồn nghiêng, độc ẩm với cây đàn
Có tiếng em cười trong tiếng hát
Một chút tơ sầu vương mênh mang
Ta ru hồn xuống giấc mơ hoa
Biết trăm năm là chuyện phôi pha
Chỉ xin gởi tiếng đàn theo gió
Về đến phương nào em với ta
Đó là một bài thơ của người bạn thân tôi: Bác sĩ Hồ Hữu Đại- Hiện là Phó Giám đốc Bệnh viện MINH THIỆN - Tam Kỳ- Quảng Nam. Bài thơ này đã được đăng đàn trên một vài tờ báo văn nghệ trong nước cũng như ở nước ngoài.
Và trong thế giới mạng này tôi có được nhiều người bạn làm thơ rất hay như Châu Thanh Thủy ở Quảng Ngãi, Thu Điệp Vàng ở Biên Hòa, Mưa- 123 ở Daklak, Nguyệt Anh ở Lái Thiêu, chị Chiều Tím, chị Giaolang, chị Buithison. Hồ Nhật Thành ở Lai Châu, Chamle ở miền Tây, chị Én Mùa Thu, Nguoinhaque và cũng thật nhiều người làm thơ rất hay, nhưng trên trang viết hạn hẹp này tôi không thể kể hết. Thậm chí có người còn rất nhỏ tuổi như cô bé "ốc tiêu" - MÂY - một cô sinh viên năm thứ 1 của mảnh đất “Ngũ phụng tề phi” cũng làm được những bài thơ ... "thật thấm". Hay nói một cách khác hơn, tôi cảm ơn mọi người đã cho tôi hàng ngày một món ăn tinh thần là những bài thơ hay, mượt mà và đậm chất thi ca. Và tôi có thể nói rằng, tâm hồn của các bạn thật tuyệt vời, đẹp đẽ và mang đến tôi những cảm xúc khó quên....
Với bài thơ “Tạ lỗi”, khi lần đầu tiên đọc, tôi lại có một cảm xúc như chính tôi – Một trái tim yêu hơn một lần đã khóc! Không có gì khác hơn ngoài sự đồng cảm với bài thơ, và một chút vui tiếu tiếu là tôi rất muốn cùng ai ….. "Tạ lỗi” đâu đây!?
Hơn hết, tôi thành thật mong tác giả bài thơ “Tạ lỗi” bỏ qua những gì tôi đã viết, có khi như là ngoài ý muốn của bạn…….
Và trong thế giới mạng này tôi có được nhiều người bạn làm thơ rất hay như Châu Thanh Thủy ở Quảng Ngãi, Thu Điệp Vàng ở Biên Hòa, Mưa- 123 ở Daklak, Nguyệt Anh ở Lái Thiêu, chị Chiều Tím, chị Giaolang, chị Buithison. Hồ Nhật Thành ở Lai Châu, Chamle ở miền Tây, chị Én Mùa Thu, Nguoinhaque và cũng thật nhiều người làm thơ rất hay, nhưng trên trang viết hạn hẹp này tôi không thể kể hết. Thậm chí có người còn rất nhỏ tuổi như cô bé "ốc tiêu" - MÂY - một cô sinh viên năm thứ 1 của mảnh đất “Ngũ phụng tề phi” cũng làm được những bài thơ ... "thật thấm". Hay nói một cách khác hơn, tôi cảm ơn mọi người đã cho tôi hàng ngày một món ăn tinh thần là những bài thơ hay, mượt mà và đậm chất thi ca. Và tôi có thể nói rằng, tâm hồn của các bạn thật tuyệt vời, đẹp đẽ và mang đến tôi những cảm xúc khó quên....
Với bài thơ “Tạ lỗi”, khi lần đầu tiên đọc, tôi lại có một cảm xúc như chính tôi – Một trái tim yêu hơn một lần đã khóc! Không có gì khác hơn ngoài sự đồng cảm với bài thơ, và một chút vui tiếu tiếu là tôi rất muốn cùng ai ….. "Tạ lỗi” đâu đây!?
Hơn hết, tôi thành thật mong tác giả bài thơ “Tạ lỗi” bỏ qua những gì tôi đã viết, có khi như là ngoài ý muốn của bạn…….
Mở đầu bài thơ tác giả cho người đọc một lời “Tạ lỗi” của chính mình trong khoảng không gian “ngoài hiên nắng đổ bên thềm” thật yên lặng và như một dải nhung. Và hình như chỉ có vài cơn gió thoảng qua thật khẽ, lặng yên đến mức vẫn còn nghe “Có bước chân ai về rất nhẹ”. Đó là phần “Đề” rất “truyền thống” người ta thường thấy ở thể thơ 7 chữ, song cách vào đề của bài thơ này lại thật dễ cho cái yên lặng thiêng liêng ấy, nhiều khi lại làm ta nín thở để nghĩ về một câu chuyện diễm tình của tình yêu lứa đôi của một thời đã xa…..
Xét về tổng thể bài thơ “Tạ lỗi” của tác giả Hồ Hữu Đại, đây không phải là lời ru vỗ dịu dàng cho tình yêu đôi lứa mà đó có thể như là một lời “sám hối”, lời “van xin”, lời “tự sự” cho một cuộc tình đã xa.....
Vậy tình yêu là gì? Ta không biết! Nhưng ta chỉ biết một điều nay đã mất em, và ta rất muốn em : "Hãy cho ta tạ lỗi cùng em!”. Và sự “van xin” ấy trong bài thơ này tác giả đã điệp đến ….ba lần trong ba khổ thơ đầu. Không phải tôi đang mổ xẻ nghệ thuật làm thơ, nhưng tôi muốn nói rằng dường như tác giả có cái tâm cảm thật lòng của một người con trai với người con gái khi tình yêu mất, tình yêu đã đi. Hơn nữa chính “điệp khúc” này là để cho người đọc hiểu thêm một cách đầy đặn chiều sâu nội cảm của hai từ “Tạ lỗi”.
Vậy tình yêu là gì? Ta không biết! Nhưng ta chỉ biết một điều nay đã mất em, và ta rất muốn em : "Hãy cho ta tạ lỗi cùng em!”. Và sự “van xin” ấy trong bài thơ này tác giả đã điệp đến ….ba lần trong ba khổ thơ đầu. Không phải tôi đang mổ xẻ nghệ thuật làm thơ, nhưng tôi muốn nói rằng dường như tác giả có cái tâm cảm thật lòng của một người con trai với người con gái khi tình yêu mất, tình yêu đã đi. Hơn nữa chính “điệp khúc” này là để cho người đọc hiểu thêm một cách đầy đặn chiều sâu nội cảm của hai từ “Tạ lỗi”.
“Tạ lỗi” trong một không gian tinh khiết nhường như thế bao giờ cũng làm cho người đọc nghĩ đến về một tình yêu tươi đẹp và trắng trong. Có thể thuở ấy tâm hồn ta và em tinh bạch quá, trắng trong quá, nên mới khó gần nhau, rồi lại mất nhau. Tôi nghĩ “Tạ lỗi” là một đề tựa, rồi được nhắc nhiều lần trong bài thơ, đó là câu thiêng liêng nhất, thành thật nhất và đầy tâm trạng nhất của tình yêu mà bài thơ này muốn tụng ca
Và chúng ta có quyền hiểu thêm rằng “Tạ lỗi” của ta không phải là bỗng chốc ta đi “Tạ lỗi” một ai, mà chính em là người đã luôn có trong sự hằng thường đời sống của ta – Một sớm bình minh hay lúc “ngoài hiên nắng đổ” hoặc gần cuối bài thơ tác giả đã tự tình “Có những đêm dài ôm chén rượu”, em vẫn mãi trong ta .
Có thể nói phần "Đề, Trạng, Luận, Kết" của bài thơ này là những lời 'tạ lỗi" của ta trong những lần say và cả những giấc mơ hoa. Điều này tôi nghĩ có thể là dành cho tất cả những ai may mắn gặp gỡ với tình yêu trong đời, để rồi giờ đây vẫn sống trong tình yêu ấy bằng hoài niệm. Một kỷ niệm đẹp về tình yêu, chắc chắn sẽ làm cho ta hôm nay biết trân trọng tình bạn bè và hương vị cuộc sống này biết bao.
Hàng ngày, hàng ngày, năm tháng vẫn tiếp tục trôi qua, và ta vẫn cứ mãi lăn theo vòng quay cuộc sống…..Nhưng chẳng rõ cơn cớ vì đâu ta lại thường : "Mơ hồ trong nỗi nhớ không tên” , như hình bóng em đâu đó, như vô tình em lại làm khổ đời ta ? Ta tạ lỗi cùng em nhưng nào có nguôi ngoai :
Hãy cho ta tạ lỗi cùng em
Có thể nói phần "Đề, Trạng, Luận, Kết" của bài thơ này là những lời 'tạ lỗi" của ta trong những lần say và cả những giấc mơ hoa. Điều này tôi nghĩ có thể là dành cho tất cả những ai may mắn gặp gỡ với tình yêu trong đời, để rồi giờ đây vẫn sống trong tình yêu ấy bằng hoài niệm. Một kỷ niệm đẹp về tình yêu, chắc chắn sẽ làm cho ta hôm nay biết trân trọng tình bạn bè và hương vị cuộc sống này biết bao.
Hàng ngày, hàng ngày, năm tháng vẫn tiếp tục trôi qua, và ta vẫn cứ mãi lăn theo vòng quay cuộc sống…..Nhưng chẳng rõ cơn cớ vì đâu ta lại thường : "Mơ hồ trong nỗi nhớ không tên” , như hình bóng em đâu đó, như vô tình em lại làm khổ đời ta ? Ta tạ lỗi cùng em nhưng nào có nguôi ngoai :
Hãy cho ta tạ lỗi cùng em
Nghe ngoài hiên nắng đổ bên thềm
Có bước chân ai về rất nhẹ
Mơ hồ trong nỗi nhớ không tên
Có bước chân ai về rất nhẹ
Mơ hồ trong nỗi nhớ không tên
Tình yêu có đời của tình yêu, như người có đời người vậy. Nhưng khi đời chỉ đang lưng chừng, ta cũng phải kịp xin nói lời “tạ lỗi” cho một tình xa không chết trong ta....
Tình yêu ư? Một đôi trai gái yêu nhau, rồi một lý do nào đó phải xa nhau, không hẹn ngày trở lại, vậy mà ai cũng tưởng cho cuộc tình đã xong. Thật trớ trêu thay, có những cuộc tình cứ đeo buộc theo ta đi suốt như cả một đời. Rồi những lúc chẳng cơn cớ vì đâu khi : "Nghe ngoài hiên nắng đổ bên thềm” ta lại “Mơ hồ trong nỗi nhớ không tên”....
Có ai dám chắc rằng tác giả chỉ : "Hồn cũng vội vàng như mới lớn” mà không nghĩ về sự nông nỗi của chính mình thuở ấy :
Hãy cho ta tạ lỗi cùng em
Bởi yêu thương, tim cũng yếu mềm
Hồn cũng vội vàng như mới lớn
Suốt đời mong đợi cánh môi sen
Không phải ta khiêm nhường để xin em một lời “tạ lỗi”, hay ta muốn mọi thứ nhẹ nhàng để ta bước tiếp một hành trình lang thang trong cõi sống. Nhưng không, ta chỉ muốn tỉnh lại giữa cơn say nhưng vẫn còn hát về một tình em “vĩnh cửu” trong ta và được nhìn thấy em “vĩnh cửu” ở thì con gái như ta từng đã si mê …..
Con người cũng có thể mơ về một tình yêu “vĩnh cửu” dù biết đó mãi mãi không bao giờ là sự thật. Một con suối nhỏ bao giờ vẫn là con suối nhỏ, nhưng khi say cảm xúc lại trào dâng thành một dòng sông tràn đầy, rồi cũng chỉ : "Để em còn đó như con gái, Và để cho tình, hương thoảng bay”
Hãy cho anh tạ lỗi lần này
Để anh tỉnh lại giữa cơn say
Để em còn đó như con gái
Và để cho tình, hương thoảng bay
Tác giả: Bác sĩ Hồ Hữu Đại trong một lần "say" (Bên phải)
Và tiếp theo đoạn thơ sau :
Có những đêm dài ôm chén rượu
Hồn nghiêng, độc ẩm với cây đàn
Có tiếng em cười trong tiếng hát
Một chút tơ sầu vương mênh mang
Đối với tôi đây là một khổ thơ khá hay và xuất thần, có lẽ bài thơ được viết trong cơn say thật của tác giả. Viết những dòng này, tôi không phải là tác giả nên phải đặt câu hỏi rằng: "Hồn nghiêng” là gì?”. Phải chăng “Hồn nghiêng” là hồn bay bổng mà chỉ có trong những cơn say, say rượu, say tình và say em!? Bởi thế ta lại thường buông mình vào hư vô với cây đàn là chứng nhân để nghe tình yêu thổn thức. Tình ta với em xưa kia thật đẹp, có dịu dàng, có đượm nồng như hơi men ta đã lỡ uống say. “Có những đêm dài ôm chén rượu” ta lại bị ám ảnh bởi âm thanh: "Có tiếng em cười trong tiếng hát”.
Một khổ thơ quá hay, có thể đã lâu lắm rồi tác giả không có thời gian dừng chân bên đời, để rồi được lắng nghe có một tình yêu xưa lại về đang cựa mình thổn thức. Theo tôi nghĩ khổ thơ này rất thành công, và đã làm cho người đọc như nghe thấy được tiếng nhạc trữ tình của cây đàn ghi ta lẫn tiếng hát trong veo, trông thật đắm say, trang trọng trong cái “yên lặng” cả nghĩa bóng và nghĩa đen của tình yêu trai gái. Có một điều sự thực sự rằng khi đọc đến đây tôi cứ ngỡ mình đã buột miệng hát lên được thành lời : “Ta còn em, Một màu xanh thời gian. Một chiều phai tóc em bay. Chợt nhòa, chợt hiện. Người nghệ sĩ lang thang hoài trên phố. Bỗng thấy mình chẳng nhớ nổi một con đường”. (Phú Quang - Phan Vũ)
Hỡi những ai đã từng yêu nhau, đã từng trong xa cách và từng chia biệt cũng sẽ tìm thấy ở bài thơ này điều rất thật của lời “tạ lỗi” trong nỗi đau.
Này ta, này bạn, này em, này anh….những trái tim yêu hơn một lần đã khóc, hãy một lần “tạ lỗi” cho một lần yêu trong vòm trời hoài niệm :
Có ai dám chắc rằng tác giả chỉ : "Hồn cũng vội vàng như mới lớn” mà không nghĩ về sự nông nỗi của chính mình thuở ấy :
Hãy cho ta tạ lỗi cùng em
Bởi yêu thương, tim cũng yếu mềm
Hồn cũng vội vàng như mới lớn
Suốt đời mong đợi cánh môi sen
Không phải ta khiêm nhường để xin em một lời “tạ lỗi”, hay ta muốn mọi thứ nhẹ nhàng để ta bước tiếp một hành trình lang thang trong cõi sống. Nhưng không, ta chỉ muốn tỉnh lại giữa cơn say nhưng vẫn còn hát về một tình em “vĩnh cửu” trong ta và được nhìn thấy em “vĩnh cửu” ở thì con gái như ta từng đã si mê …..
Con người cũng có thể mơ về một tình yêu “vĩnh cửu” dù biết đó mãi mãi không bao giờ là sự thật. Một con suối nhỏ bao giờ vẫn là con suối nhỏ, nhưng khi say cảm xúc lại trào dâng thành một dòng sông tràn đầy, rồi cũng chỉ : "Để em còn đó như con gái, Và để cho tình, hương thoảng bay”
Hãy cho anh tạ lỗi lần này
Để anh tỉnh lại giữa cơn say
Để em còn đó như con gái
Và để cho tình, hương thoảng bay
Và tiếp theo đoạn thơ sau :
Có những đêm dài ôm chén rượu
Hồn nghiêng, độc ẩm với cây đàn
Có tiếng em cười trong tiếng hát
Một chút tơ sầu vương mênh mang
Đối với tôi đây là một khổ thơ khá hay và xuất thần, có lẽ bài thơ được viết trong cơn say thật của tác giả. Viết những dòng này, tôi không phải là tác giả nên phải đặt câu hỏi rằng: "Hồn nghiêng” là gì?”. Phải chăng “Hồn nghiêng” là hồn bay bổng mà chỉ có trong những cơn say, say rượu, say tình và say em!? Bởi thế ta lại thường buông mình vào hư vô với cây đàn là chứng nhân để nghe tình yêu thổn thức. Tình ta với em xưa kia thật đẹp, có dịu dàng, có đượm nồng như hơi men ta đã lỡ uống say. “Có những đêm dài ôm chén rượu” ta lại bị ám ảnh bởi âm thanh: "Có tiếng em cười trong tiếng hát”.
Một khổ thơ quá hay, có thể đã lâu lắm rồi tác giả không có thời gian dừng chân bên đời, để rồi được lắng nghe có một tình yêu xưa lại về đang cựa mình thổn thức. Theo tôi nghĩ khổ thơ này rất thành công, và đã làm cho người đọc như nghe thấy được tiếng nhạc trữ tình của cây đàn ghi ta lẫn tiếng hát trong veo, trông thật đắm say, trang trọng trong cái “yên lặng” cả nghĩa bóng và nghĩa đen của tình yêu trai gái. Có một điều sự thực sự rằng khi đọc đến đây tôi cứ ngỡ mình đã buột miệng hát lên được thành lời : “Ta còn em, Một màu xanh thời gian. Một chiều phai tóc em bay. Chợt nhòa, chợt hiện. Người nghệ sĩ lang thang hoài trên phố. Bỗng thấy mình chẳng nhớ nổi một con đường”. (Phú Quang - Phan Vũ)
Hỡi những ai đã từng yêu nhau, đã từng trong xa cách và từng chia biệt cũng sẽ tìm thấy ở bài thơ này điều rất thật của lời “tạ lỗi” trong nỗi đau.
Này ta, này bạn, này em, này anh….những trái tim yêu hơn một lần đã khóc, hãy một lần “tạ lỗi” cho một lần yêu trong vòm trời hoài niệm :
Ta ru hồn xuống giấc mơ hoa
Biết trăm năm là chuyện phôi pha
Chỉ xin gởi tiếng đàn theo gió
Về đến phương nào em với ta
Biết trăm năm là chuyện phôi pha
Chỉ xin gởi tiếng đàn theo gió
Về đến phương nào em với ta
Bài thơ “Tạ lỗi”là một bài thơ được sáng tác theo thể thơ Đường Luật (Bảy chữ)?. Nghĩ vậy cũng đúng nếu ta không đánh giá về mặt “Đối âm”, một nguyên tắc cơ bản trong thể thơ này, luật “bằng, trắc” chữ thứ 2 và chữ thứ 6. Còn thanh của chữ thứ 4 với 2 chữ kia trong bài thơ này như : “Bởi yêu thương, tim cũng yếu mềm” hay “Ta ước mơ có một lần say” hoặc “Một chút tơ sầu vương mênh mang”, thì ra bài thơ này chưa phải là thơ Đường luật đúng nghĩa. Nhưng không sao, tôi cho đó là những sai sót do chủ quan của tác giả. Vậy có thể nghĩ đây là bài thơ hiện đại, tự do “khổ 4 câu và mỗi câu 7 chữ”. Đó là một thể thơ thường gặp ở những tác giả nam giới, họ viết ít chú ý đến thể loại mà tập trung vào những cảm xúc đầy lãng mạn của mình.
Và tôi cũng chỉ nghĩ một cách đơn thuần, "Tạ lỗi" là "con đẻ" của một người lãng tử khi đã nếm và hiểu hương vị của cuộc sống, viết như để cân bằng giữa thực và hư hay giữa cuộc sống và lãng mạn, để thư thái tâm hồn của mình mà thôi.
Gớm! Ai dám bảo ông Bác sĩ này chỉ biết bệnh, mà không biết “Tình” và thơ!?. Ai dè lại có một mối tình thật đẹp ghê! Heee. Đôi khi tôi lại nghĩ ông dùng ngôn từ cho bài thơ này sang quá, chắc lọc quá như thể để “dốc hết tình” này, e rằng những mối “Tình sau” bị……. đuối. Heeee! Tôi cảm ơn ông vì đã làm cho tôi có thêm một bạn thơ!
Andi Nguyễn Ánh Nhật
Và tôi cũng chỉ nghĩ một cách đơn thuần, "Tạ lỗi" là "con đẻ" của một người lãng tử khi đã nếm và hiểu hương vị của cuộc sống, viết như để cân bằng giữa thực và hư hay giữa cuộc sống và lãng mạn, để thư thái tâm hồn của mình mà thôi.
Gớm! Ai dám bảo ông Bác sĩ này chỉ biết bệnh, mà không biết “Tình” và thơ!?. Ai dè lại có một mối tình thật đẹp ghê! Heee. Đôi khi tôi lại nghĩ ông dùng ngôn từ cho bài thơ này sang quá, chắc lọc quá như thể để “dốc hết tình” này, e rằng những mối “Tình sau” bị……. đuối. Heeee! Tôi cảm ơn ông vì đã làm cho tôi có thêm một bạn thơ!
Andi Nguyễn Ánh Nhật
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét